Web Sitesi mi Mobil Uygulama mı? Doğru Sırayla Karar Vermek

Web sitesi mi mobil uygulama mı sorusunu bana soran işletmelerin çoğu aslında başka bir şey merak ediyor: müşterilerine daha kolay nasıl ulaşacakları. İkisi bu işi farklı yollardan yapar. Web sitesi sizi henüz tanımayan birinin Google'da arama yapıp sizi bulmasını sağlar. Mobil uygulama ise sizi zaten tanıyan ve tekrar tekrar gelen müşterinin işini hızlandırır.

Bu yüzden karar verirken ilk baktığım şey kullanım sıklığı. Aynı ekranı kaç kez açacağını düşünmek, bütçe ve özellik tartışmasından önce gelir. Bir müşteri sizinle yılda bir iki kez işlem yapıyorsa telefonuna uygulama indirmesi için ikna etmek zor ve masraflıdır. Haftada birkaç kez sipariş veriyor, randevu alıyor ya da durum takip ediyorsa uygulama telefonunda yer açmayı hak eder.

1. 1Müşterilerinizin çoğu sizi nasıl buluyor? Google aramasıyla mı, tavsiyeyle mi, sosyal medyadan mı?
2. 2Aynı müşteri sizinle ayda kaç kez işlem yapıyor?
3. 3Müşteriye zamanında haber vermeniz gereken bir durum var mı? Sipariş hazır, randevu yaklaşıyor, kargo yolda gibi.
4. 4İnternet olmayan bir yerde de çalışması gereken bir iş var mı? Tarla, depo, şantiye gibi.
5. 5Kamera, konum, Bluetooth gibi telefon özelliklerine derin erişim gerekiyor mu?
6. 6Bütçeniz ilk yıl hem yapımı hem de bakımı karşılıyor mu?

İlk soruya "Google" diyorsanız web sitesi şart. İkinci ve üçüncü sorulara güçlü bir evet veriyorsanız uygulama gündeme gelir. Dördüncü ve beşinci sorular, PWA'nın yetip yetmeyeceğini belirler. Altıncı soru ise ikisini aynı anda yapıp yapamayacağınızı söyler.

Tablodaki en önemli satır bence ulaşma adımı. Web sitesine gelen biri bir dakika içinde sizi arayabilir. Uygulamada aynı kişinin önce indirmesi, sonra açması, çoğu zaman kayıt olması gerekir. Bu adımları atmaya değecek bir sebep sunmuyorsanız uygulama indirilir ama kullanılmaz.

PWA (progressive web app), telefonun ana ekranına eklenebilen ve uygulama gibi açılan bir web sitesidir. Mağazaya yüklenmez, inceleme beklemez, tek kod tabanıyla her cihazda çalışır. Bütçe sınırlıysa ve ihtiyaçlarınız aşağıdakilere uyuyorsa PWA iyi bir ara adım olabilir:

• Kullanıcıların çoğu Android kullanıyor ya da bildirim sizin için ikinci planda.
• Uygulamanın asıl işi bilgi göstermek, form almak, sipariş ya da randevu kaydetmek.
• Telefonun kamerasına, Bluetooth'una ya da arka planda çalışan konum takibine ihtiyaç yok.
• Mağazada görünmek pazarlama açısından şart değil.

PWA'nın yetmediği yerler de belli: iPhone'da güvenilir bildirim, arka planda konum takibi, uzun süre internetsiz çalışma ve mağazada listelenmenin verdiği güven. Bu ihtiyaçlar ağır basıyorsa React Native ile iOS ve Android uygulamasını birlikte geliştirmek daha doğru olur.

Adana'da yaygın olan dört işletme türünü aşağıda ele aldım. Senaryolar sektörün genel ihtiyaçlarına göre yazıldı, belirli bir müşteriyi anlatmıyor. Her işletmenin durumu farklı olsa da başlangıç noktası olarak işe yarar.

• Restoran ve kafe: Menü, konum, çalışma saatleri ve rezervasyon için web sitesi yeter ve Google'da bulunmanızı sağlar. Paket servis siparişleri ve sadakat puanı gibi sık tekrarlanan işler büyüdüğünde uygulama düşünülebilir.
• Klinik ve muayenehane: Hasta önce Google'da arar, bu yüzden hizmet sayfaları ve online randevu formu olan bir web sitesi öncelikli. Düzenli kontrol, tahlil sonucu ya da tedavi takibi gibi tekrar eden bir süreç varsa uygulama değer kazanır.
• Emlak ofisi: İlan arayan kişi büyük ölçüde web üzerinden arama yapar. Arama ve filtreleme yapılabilen bir web sitesi ilk adım. Uygulama, kayıtlı aramalar için bildirim göndermek istediğinizde anlamlı hale gelir.
• Üretici ve toptancı: Yeni bayi ve müşteri bulmak için ürün kataloğu olan bir web sitesi. Mevcut bayilerin düzenli sipariş verdiği, saha ekibinin stok ya da teslimat takip ettiği bir yapı varsa mobil uygulama ciddi zaman kazandırır.

Tüfekli Arıcılık projesinde tanıtım sitesi ve mobil uygulama birlikte çalışıyor: site işletmeyi ve ürünleri yeni ziyaretçilere anlatıyor, uygulama ise mevcut müşteriyle ilişkiyi güçlendiriyor. Wingardium tarım uygulamasında ise sahada gerçek zamanlı takip ana ihtiyaçtı, bu yüzden mobil uygulama işin merkezinde yer aldı.

Bazı işletmeler için cevap "ikisi birden" oluyor. Bu durumda en büyük tasarruf, iki ürünün aynı backend'i ve aynı yönetim panelini paylaşmasından gelir. Ürün listesi, kullanıcı hesapları, siparişler ve randevular tek bir yerde tutulur; web sitesi ve mobil uygulama bu verinin iki ayrı vitrini olur. Panelden bir ürünün fiyatını değiştirdiğinizde ikisinde birden güncellenir.

Teknik tarafta da ortaklık mümkün. Web tarafında React ve Next.js, mobil tarafta React Native kullandığımda veri modelleri, doğrulama kuralları ve API katmanı gibi parçaları iki ürün arasında paylaşabiliyorum. Böylece aynı iş kuralı iki kez yazılmıyor ve bir hata bir kez düzeltiliyor.

• Ortak olabilenler: Backend, veritabanı, yönetim paneli, kimlik doğrulama, iş kuralları.
• Ayrı yapılması gerekenler: Ekran tasarımı, mobilde gezinme yapısı, mağaza yayını, push bildirim kurulumu.
• Takvim önerisi: İkisini aynı anda başlatmak yerine web sitesini önce yayına almak, uygulamayı aynı backend üzerine ikinci aşamada eklemek bütçeyi ve riski böler.

1. 01

   Web sitesiyle başlayın

   Google'da bulunun, işletmenizi ve hizmetlerinizi anlatın, iletişim ya da sipariş almaya başlayın. Bu adım hem daha az bütçe ister hem de müşterilerinizin ne aradığını gösteren veri üretir.

2. 02

   Tekrar eden işleri gözlemleyin

   Hangi müşteri ne sıklıkla geri geliyor, hangi işlem için sizi arıyor, nerede zaman kaybediliyor? Uygulamanın kapsamı bu gözlemlerden çıkar.

3. 03

   Gerekirse PWA ile deneyin

   Sitenin belirli bir bölümünü ana ekrana eklenebilir hale getirmek, uygulamaya talep olup olmadığını düşük maliyetle test etmenin yolu olabilir.

4. 04

   Uygulamayı MVP olarak çıkarın

   Tekrar eden işin en sık kullanılan akışıyla başlayın. Kalan özellikleri kullanım verisine göre sonraki sürümlere bırakın.

Adana'da bu kararı vermek üzereyseniz ücretsiz bir keşif görüşmesinde işinizi dinleyip hangisiyle başlamanın mantıklı olduğunu açıkça söyleyebilirim. Bazen cevap "şimdilik uygulamaya gerek yok" oluyor ve bunu da söylüyorum. Fiyatlar başlangıç aralığıdır, kesin rakam kapsama göre yazılı olarak verilir.