E-ticaret sitesi mi pazaryeri mi? Kendi mağazanız ile Trendyol, Hepsiburada ve Amazon karşılaştırması

E-ticaret sitesi mi pazaryeri mi sorusu, internetten satış yapmaya karar veren her işletmenin önüne çıkıyor. Trendyol, Hepsiburada ve Amazon Türkiye gibi pazaryerlerinde bir mağaza açtığınızda, alışveriş yapmaya hazır büyük bir kitlenin önüne çıkarsınız. Kendi e-ticaret sitenizi kurduğunuzda ise o kitleyi kendiniz getirmeniz gerekir, ama gelen müşteri sizin müşteriniz olur.

Pazaryeri bir AVM'de dükkan kiralamaya, kendi site ise cadde üzerinde kendi dükkanınızı açmaya benziyor. AVM'de yoldan geçen çok, ama kurallar, kira ve vitrin düzeni AVM'nin. Kendi dükkanınızda her şeye siz karar verirsiniz, ama müşteriyi kapıya getirmek de sizin işiniz.

Pazaryerinin en büyük avantajı trafik ve güven. Müşteri o platformda zaten alışveriş yapıyor, ödeme bilgisi kayıtlı, iade sürecine güveniyor. Sizin yapmanız gereken ürünü listelemek, fiyatı doğru koymak ve siparişi zamanında göndermek. Altyapı, ödeme ve çoğu zaman kargo anlaşması hazır geliyor.

Maliyet tarafı ise ilk bakışta göründüğünden fazla kalemden oluşuyor:

• Satış komisyonu: kategoriye göre değişiyor ve platformlar oranları zaman zaman güncelliyor. Güncel oranları her pazaryerinin satıcı panelinden kontrol etmeniz gerekiyor.
• Kargo, hizmet ve işlem bedelleri: komisyonun üzerine eklenen ek kesintiler olabiliyor.
• Reklam: aynı ürünü satan başka satıcılar arasında görünür olmak için platform içi reklama bütçe ayırmanız gerekebiliyor.
• Fiyat baskısı: aynı ürün sayfasında yan yana duran satıcılar fiyatı aşağı çekiyor.
• Kurallara bağımlılık: listeleme kuralları, iade politikası, kampanya koşulları ve hesap askıya alma kararları platformun elinde.

Kendi sitenizde komisyon yok; ödeme altyapısının işlem ücreti ve barındırma maliyeti var. Ama asıl kazanç kontrol. Ürün sayfasının nasıl göründüğüne, hangi kampanyayı kime yapacağınıza, kargo ve iade kurallarına siz karar verirsiniz. Müşteri e-posta listesine katılmayı kabul ederse ona doğrudan ulaşırsınız.

Marka tarafı da önemli. Pazaryerinde ürününüz binlerce benzeri arasında bir satır olarak görünür. Kendi sitenizde ürünün hikayesini, nasıl üretildiğini, kimin ürettiğini anlatabilirsiniz. Özellikle yerel üretim, el yapımı veya coğrafi kökeni önemli ürünlerde bu anlatım fiyatı da taşır.

Dezavantajı trafik. Kendi siteniz açıldığı gün kimse gelmez. Arama motoru optimizasyonu, sosyal medya, e-posta ve gerekirse reklam ile ziyaretçi getirmeniz gerekir. Bu bir dönemlik iş değil, sürekli yürütülen bir iş. Ayrıca Türkiye'de kendi sitesinden satış yapan işletmelerin mesafeli satış sözleşmesi, KVKK aydınlatma metni gibi yasal metinleri hazırlaması ve ETBİS kaydını yapması gerekiyor.

Bir de ölçüm avantajı var. Kendi sitenizde ziyaretçinin hangi kanaldan geldiğini, hangi üründe vazgeçtiğini, sepeti nerede terk ettiğini görebilirsiniz. Pazaryerinin satıcı paneli size satış rakamlarını gösterir, ama müşterinin karar sürecine dair bu kadar ayrıntı vermez.

Kendi mağazanızı açmaya karar verdiyseniz ikinci soru altyapı. Shopify, İkas, Ticimax gibi hazır e-ticaret platformları üzerine kurulum için başlangıç aralığı 20.000 – 80.000 TL civarında; bu tutara platformun aylık veya yıllık aboneliği dahil değil. Tema uyarlaması, ürün aktarımı, ödeme ve kargo entegrasyonu bu kurulumun parçası.

Özel bir e-ticaret yazılımı ise 120.000 – 400.000 TL aralığından başlıyor. Bu yolu genellikle şu durumlarda öneriyorum: ürün yapınız standart değilse (ölçüye göre fiyat, abonelik, toptan ve perakende fiyatın aynı sitede olması gibi), stok ve siparişi mevcut bir ERP veya muhasebe sistemiyle bağlamanız gerekiyorsa, ya da hazır platformun abonelik ve uygulama ücretleri satış hacminizle birlikte belirgin şekilde artıyorsa.

Çoğu küçük ve orta ölçekli işletme için hazır platformla başlamak doğru. Satış kanalınız oturduktan ve sınırlar belli olduktan sonra özel yazılıma geçmek, en baştan özel yazılım yaptırmaktan daha az risklidir. Bu konuyu özel yazılım ile hazır yazılım arasındaki seçimi anlattığım rehberde daha ayrıntılı ele alıyorum.

Karar verirken genel tavsiyelerden çok kendi işinizin rakamlarına bakmanızı öneririm. Aşağıdaki soruları yanıtladığınızda hangi kanalın önce gelmesi gerektiği çoğu zaman kendiliğinden ortaya çıkıyor:

1. 1Ürününüzün kâr marjı, pazaryeri komisyonunu ve ek kesintileri karşıladıktan sonra hâlâ size anlamlı bir kazanç bırakıyor mu?
2. 2Müşterileriniz aynı ürünü düzenli olarak tekrar alıyor mu? Tekrar satış ne kadar değerliyse kendi site o kadar önemli.
3. 3Halihazırda sizi tanıyan bir müşteri kitleniz, sosyal medya takipçiniz veya mağaza müşteriniz var mı?
4. 4Ürününüz başka satıcılarda da aynı barkodla satılıyor mu, yoksa sadece siz mi üretiyorsunuz?
5. 5Siparişleri, iadeleri ve müşteri sorularını yönetecek zamanınız veya ekibiniz var mı?

Marjınız düşükse ve tanınan bir kitleniz yoksa pazaryeri ile başlamak mantıklı. Kendi ürününüzü üretiyorsanız, tekrar satış yüksekse ve sizi tanıyan bir kitle varsa kendi sitenizi erkenden kurmak uzun vadede daha çok kazandırır.

Pazaryeri ile kendi site arasında seçim yapmak zorunda değilsiniz. Benim çoğu işletmeye önerdiğim yol ikisini farklı görevlerle kullanmak:

1. 01

   Pazaryerinde bulunun ve talebi ölçün

   Hangi ürünün sattığını, hangi fiyatın tuttuğunu, müşterinin hangi soruları sorduğunu pazaryerinde düşük riskle öğrenin.

2. 02

   Kendi sitenizi marka ve tekrar satış için kurun

   Ürün hikayesi, toptan talep formu, abonelik veya özel paketler gibi pazaryerinde yapamadığınız şeyleri kendi sitenizde sunun.

3. 03

   Paketin içinden kendi kanalınıza yönlendirin

   Platform kurallarına uygun şekilde, ürünle birlikte giden broşür veya kartta sitenizi ve sosyal medya hesabınızı tanıtın.

4. 04

   Stok ve siparişi tek yerden yönetin

   İki kanalda ayrı ayrı stok tutmak hata kaynağıdır. Hazır platformların pazaryeri entegrasyonları veya özel bir panel ile stoğu tek yerde toplayın.

Adana ve Çukurova'da tarım, gıda ve yerel üretim yapan çok sayıda işletme var. Bal, narenciye, salça, kurutulmuş ürünler gibi kategorilerde pazaryerleri hızlı satış imkanı veriyor, ama aynı kategoride çok sayıda satıcı olduğu için fiyat rekabeti sert. Bu ürünlerde fark yaratan şey çoğu zaman kökeni ve üreticisi; bunu da en iyi kendi sitenizde anlatırsınız.

Tüfekli Arıcılık için tanıtım sitesi ve mobil uygulama geliştirdim, Adana Arıcılar Birliği için de içerik yönetimli bir web platformu kurdum. Bu projelerden öğrendiğim şu: yerel bir üreticinin internetteki en değerli varlığı, ürünün nereden geldiğini ve kimin elinden çıktığını gösteren içerik. Pazaryeri bu içeriğe yer vermiyor; kendi siteniz veriyor.

Kendi mağazanızı kurmayı ya da mevcut pazaryeri satışınızın yanına bir site eklemeyi düşünüyorsanız, ücretsiz keşif görüşmesinde ürün yapınızı ve satış kanallarınızı konuşup hangi altyapının mantıklı olduğunu birlikte netleştirebiliriz.